คำพิพากษาที่เกี่ยวข้องกับกฎหมาย
ป.วิ.พ. ม. 84

ผู้ใดอ้างว่าเรือนซึ่งปลูกอยู่ไม่ใช่ของเจ้าของที่ดินผู้นั้นมีหน้าที่นำสืบ

มีหนี้หลายรายที่ไม่มีกำหนดชำระ แต่มีรายหนึ่งที่มีกำหนดต้องถือว่าหนี้ที่มีกำหนดชำระถึงกำหนดชำระก่อนรายอื่นเพราะรายอื่นจะถือว่าผิดนัดต่อเมื่อได้ให้คำเตือนแล้วหนี้หลายรายลูกหนี้ชำระโดยไม่ระบุว่าชำระรายใดต้องเอาชำระรายที่ถึงกำหนดก่อน ถ้าถึงกำหนดพร้อมกันต้องเอาชำระหนี้รายที่ตกหนักแก่ลูกหนี้ก่อน หนี้สินซึ่งสามีก่อขึ้นก่อนใช้ประมวลแพ่ง ฯ บรรถ 5 นั้น ภริยาต้องรับผิดร่วมด้วย หนี้สินซึ่งสามีก่อขึ้นภายหลังวันใช้ประมวลแพ่ง ฯ บรรพ 5 นั้น เจ้าหนี้จะต้องนำสืบให้ได้ความว่าเป็นหนี้ร่วม ภริยาจึงจะต้องรับผิด

ฟ้องว่าจำเลยละเมิดถอนข้าวกล้าของโจทก์ จำเลยต่อสู้ว่าที่ดินเป็นของจำเลย ต้องพิจารณาประเด็นที่ว่าที่ดินซึ่งปลูกข้าวนั้นเป็นของผู้ใดด้วย จึงจะวินิจฉัยได้ว่าฝ่ายใดละเมิด

สัญญาเลิกหุ้นไม่จำต้องทำเป็นลายลักษณอักษรฟ้องว่าจำเลยทำสัญญาเลิกหุ้นส่วนกันแล้ว และนำสืบว่าภริยาโจทก์เป็นผู้ลงนามในสัญญาแทนและได้มีสัญญาอีกฉะบับหนึ่งท้าวความถึงสัญญาเลิกหุ้นส่วนเป็นทำนองให้สัตยาบัน เหล่านี้ไม่เป็นการสืบนอกฟ้อง และไม่จำต้องกล่าวข้อความเหล่านี้มาในฟ้อง

ศาลชั้นต้นตั้งประเด็นให้คู่ความนำสืบเพียงบางข้อแล้ววินิจฉัยข้อเท็จจริงตามประเด็นข้ออื่นซึ่งมิได้อนุญาตให้คู่ความนำสืบดังนี้ไม่ชอบด้วยวิธีพิจารณาควรให้มีการสืบพะยานทั้ง 2 ฝ่ายต่อไป

ส่วนของปืนที่จะถือได้ว่าเป็นอาวุธปืนตามพระราชบัญญัติอาวุธปืนฯ มาตรา 4ข้อ 1 นั้นต้องเป็นส่วนใดส่วนหนึ่งที่ไม่ชำรุด เมื่อมีไว้เป็นผิดตามมาตรา 52 ถ้าเป็นส่วนที่ชำรุดเป็นผิดตามมาตรา 57 โจทก์ฟ้องว่าจำเลยมีอาวุธปืนโดยมิได้รับอนุญาต จำเลยรับสารภาพแต่แถลงว่าเป็นปืนชำรุดใช้ยิงไม่ได้เมื่อโจทก์จำเลยไม่สืบพะยานก็ต้องฟังว่าจำเลยมีอาวุธปืนชำรุด

ฟ้องแบ่งมฤดกเมื่อเจ้ามฤดกตายเกิน 1 ปีแล้ว เมื่อจำเลยต่อสู้ว่าฟ้องของโจทก์ขาดอายุความ ก็เป็นหน้าที่โจทก์ต้องนำสืบว่าตนได้ปกครองมฤดกร่วมมากับจำเลย
ในคดีที่ไม่มีการสืบพะยานเมื่อโจทก์กล่าวในฟ้องว่าโจทก์จำเลยปกครองมฤดกรวมกันมาภายหลังโจทก์จะเถียงว่าจำเลยไม่ได้ปกครองมฤดกไม่ได้

เจ้าหนี้ผู้ฟ้องขอให้เพิกถอนการฉ้อฉลไม่ต้องเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา,รัฐบาลมีอำนาจถือสิทธิหวงแหนการเก็บรังนกนางแอ่น และมีอำนาจทำสัญญาให้ผู้อื่นผูกขาดได้
การอ้างสำนวนความซึ่งอยู่ในศาลเป็นพะยานนั้นไม่จำต้องร้องขอให้ศาลเรียกมา
พะยานซึ่งตีราคาสวนยางรายงานการสำรวจสวนซึ่งผู้อื่นไปตรวจทำมานั้นไม่นับว่าเป็นพะยานบอกเล่า
ยื่นคำร้องขอแก้รายงานการพิจารณาของศาลโดยอ้างว่าศาลจดไว้ไม่ตรงตามข้อตกลงในเมื่อล่วงเลยมาถึง 9 วันศาลไม่อนุญาตได้ไม่ผิดกฎหมาย
คดีฟ้องขอให้เพิกถอนการฉ้อฉล คู่ความเสียค่าธรรมเนียมอย่างคดีไม่มีทุนทรัพย์ตลอดมา เมื่อศาลล่างพิพากษายืนกันมา คู่ความจะฎีกาในข้อเท็จจริงไม่ได้
ฎีกาซึ่งไม่ได้ยกเหตุผลสนับสนุนนั้น ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยอ้างฎีกาที่ 1243/2479 ที่ 13/2480 ที่ 68/2480

กฎหมายสันนิษฐานว่า คูซึ่งอยู่ระหว่างที่ดินนั้นเจ้าของที่ดินที่ติดต่อกันนั้นเป็นเจ้าของคนละครึ่ง

เมื่อศาลได้กำหนดหน้าที่นำสืบแล้ว ต่อมามีเหตุการณ์เปลี่ยนไป ศาลเดิมมีคำสั่งเปลี่ยนแปลงหน้าที่นำสืบใหม่ได้
จำนวนเงินที่ระบุไว้ในสัญญาจำนองสองแสนบาทเป็น จำนวนเงินชั้นสูงที่เอาทรัพย์สินตราไว้เป็นประกันตามประมวลแพ่ง ๆ มาตรา 708 ไม่ใช่เรื่องที่จำเลยยินยอมให้โจทก์เบิกเงินเกินบัญชี