คำพิพากษาที่เกี่ยวข้องกับกฎหมาย
ป.วิ.พ. ม. 55

โจทก์ถูกศาลบังคับในคดีก่อนให้คืนเงินค่าไพ่ให้จำเลยโดยศาลฟังข้อเท็จจริงว่า โจทก์เป็นผู้ขายไพ่ให้จำเลย ดังนี้ แม้โจทก์ในคดีนี้จะเบิกความว่า ไม่รู้ว่าไพ่รายที่กล่าวนี้เป็นของใคร ก็ไม่ทำให้จำเลยพ้นความรับผิดในการคืนหรือใช้ราคาไพ่

โจทก์ถูกศาลบังคับในคดีก่อนให้คืนเงินค่าไพ่ให้จำเลยโดยศาลฟังข้อเท็จจริงว่า โจทก์เป็นผู้ขายไพ่ให้จำเลย โจทก์จึงฟ้องจำเลยขอให้คืนไพ่ให้โจทก์ ดังนี้ แม้โจทก์ในคดีนี้จะเบิกความว่า ไม่รู้ว่าไพ่รายที่กล่าวนี้เป็นของใคร ก็ไม่ทำให้จำเลยพ้นความรับผิดในการคืนหรือใช้ราคาไพ่

ที่ดินอยู่ในที่ล้อมไม่มีทางออกได้เคยอาศัยผ่านที่อีกแปลง 1 สู่ทางสาธารณะ แต่เขาปิดทางเสียคนอยู่ในที่ล้อมมาฟ้องขอให้เปิดทางเมื่อเจ้าของอีกแปลง 1 โอนที่ดินให้คนอื่นแล้วดังนี้ ถือว่าฟ้องเจ้าของเดิมไม่ได้ ได้แต่ฟ้องคนรับโอน

เช่าที่ดินของผู้อื่นปลูกตึกโดยตกลงว่าจะให้ตึกเป็นสิทธิแก่เจ้าของที่ดินจะเป็นในทันทีหรือในภายหน้าก็ตาม เมื่อถึงกำหนดนั้น ๆ แล้วตึกย่อมตกเป็นกรรมสิทธิแก่เจ้าของที่ดินโดยไม่ต้องมีการโอนทะเบียน ในกรณีเช่นนี้ถ้าโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยทำการโอนก็ต้องตัดสินยกฟ้อง

ทำพินัยกรรมว่าขอถวายทรัพย์แก่พระอธิการแดงเพื่อบำรุงวัดนั้นหรือวัดอื่น เมื่อพระอธิการองค์นั้นมรณภาพแล้ว วัดนั้นหรือพระอธิการวัดนั้นจะฟ้องคดีเกี่ยวกับทรัพย์ตามพินัยกรรมไม่ได้ เพราะไม่ถือว่าเป็นพินัยกรรมยกทรัพย์ให้แก่วัดนั้น

ในเรื่องอ้างว่าครอบครองปรปักษ์ในที่ดินมีโฉนดเกิน 10 ปีนั้น ผู้ครอบครองฟ้องผู้มีชื่อในโฉนดขอให้ศาลแสดงว่าตนมีกรรมสิทธิได้

การร้องขัดทรัพย์ต้องเป็นเรื่องอ้างว่าลูกหนี้ตามคำพิพากษาไม่ใช่เจ้าของทรัพย์สินที่ยึด
ในกรณีที่ศาลพิพากษาให้ภรรยาผู้ตายใช้หนี้แทนผู้ตาย แล้วโจทก์ยึดทรัพย์มฤดกนั้น ถ้าใครอ้างว่าจำเลยไม่ใช่ภรรยาผู้ตายและไม่ใช่ผู้รับมฤดก จะดำเนินคดีทางร้องขัดทรัพย์ไม่ได้

สองคนซื้อที่ดินคนละแปลง และได้รับที่มาครอบครองตามที่ตั้งใจซื้อแล้ว แต่รับโอนโฉนดไขว้กันไป ดังนี้คนหนึ่งฟ้องอีกคนหนึ่งขอให้โอนโฉนดตามที่ดินที่ตนรับซื้อได้

ผู้ขายได้ขายที่ติดจำนองแก่ผู้ซื้อ ผู้รับจำนองฟ้องบังคับจำนองและผู้ขายไถ่ถอนจำนองแล้ว ดังนี้ เมื่อไม่มีข้อตกลงไว้เป็นอย่างอื่น สัญญาซื้อขายนั้นไม่เลิกกัน
ขายที่ดินบางส่วนซึ่งติดการจำนองผู้ซื้อฟ้องขอให้บังคับผู้ขายแบ่งแยกโอนให้ตนได้ไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิจำนอง
ขายที่ดินเฉพาะบางส่วนให้แก่หลายคน แม้จะไม่พอแบ่งแยกให้แก่ผู้ซื้อทุกๆ คนก็ตาม ถ้ายังไม่มีการแบ่งแยกที่ดินไป ผู้ซื้อคนหนึ่งก็มาฟ้องขอให้แบ่งแยกโอนขายให้ตนได้
ที่ดินหลายเจ้าของเมื่อเจ้าของคนหนึ่ง ๆ รับโอนมาโดยทราบถึงนิติกรรมการซื้อขายก่อนแล้ว ศาลก็บังคับให้ปฏิบัติตามสัญญาซื้อได้ ไม่ขัดกับประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1361 วรรคสอง

ในกรณีที่ผู้รับมฤดกคน 1 อ้างว่าทรัพย์มฤดกเป็นทรัพย์ส่วนตัวของตน ผู้จัดการย่อมมีอำนาจฟ้องขอให้แสดงว่าเป็นทรัพย์มฤดกให้ โดยถือว่ามีข้อโต้แย้งตามวิธีพิจารณาความแพ่ง ม.55
ศาลตัดสินว่า ถ้าโจทก์ซึ่งเป็นผู้จัดการมฤดกยังไม่ได้ขายหรือแบ่งปันก็ให้จำเลยออกจากที่พิพาทดังนี้ย่อมตัดสินได้ไม่ขัดต่อกฎหมาย
โจทก์ซึ่งเป็นผู้จัดการมฤดกเคยให้ถ้อยคำไว้ในบันทึกที่อำเภอว่าทรัพย์รายพิพาทเป็นของส่วนตัวจำเลยเมื่อมีคดีก็นำสืบได้ว่าทรัพย์นั้นเป็นของผู้ตายได้ ไม่เป็นการฝ่าฝืนวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 94 และไม่ผูกมัดศาลที่จะต้องฟังตามบรรทึกที่อำเภอ