คำพิพากษาที่เกี่ยวข้องกับกฎหมาย
ป.อ. ม. 59

ข้อความตอนท้ายแห่งกฎหมายลักษณอาญา ม. 59 ได้อำนาจศาลอย่างกว้าง ๆ ที่จะใช้ดุลยพินิจยกเหตุปราณีขอโทษให้จำเลยตามแต่พฤตติการณ์อันควรแก่กรณีเป็นเรื่อง ๆ ไป อ้างฎีกาที่ 929/2476 ที่ 730/2482

ทำบัญชีสัตว์พาหนะปลอมขึ้นนั้นเป็นผิดฐานปลอมหนังสือตามมาตรา 223 ผู้ใหญ่บ้านไม่มีหน้าที่ทำบัญชีคอกสัตว์ บัญชีคอกสัตว์มิใช่เป็นหนังสือสำคัญหรือหนังสือราชการ อ้างฎีกาที่ 865/2481 ที่ 740/2474 ที่ 957/2481

ยกฟ้อง

ถ้าโทษที่เพิ่มและที่ลดมีกำหนดเสมอกันก็ให้หักกลบลบกันไม่ต้องเพิ่มและไม่ต้องลด

ศาลชั้นต้นลงโทษตาม ม.251,59 จำคุก 3 ปี ศาลอุทธรณ์แก้ให้ลงโทษตามมาตรา 254,59 จำคุก 1 ปีเป็นแก้มากฎีกาข้อเท็จจริงได้

โทษกักกันนั้นเมื่อวางกำหนดโทษแล้วศาลอาจลดโทษ+ได้ตามกฎหมายอาญา ม.59

มีมูลฝิ่นไว้โดยไม่ได้รับอนุญาต ต้องปรับ 5 เท่าตามราคามูลฝิ่น ไม่ใช่ปรับตามราคาฝิ่น เมื่อโจทก์ไม่สืบถึงราคามูลฝิ่นก็ต้องปรับจำเลยตามอัตราต่ำเป็นเงิน 50 บาท ศาลล่างปรับจำเลยมาตามราคาฝิ่น ศาลฎีกาเห็นว่าต้องปรับตามราคามูลฝิ่นแม้ไม่มีปัญหาเถียงมาในฎีกา ศาลฎีกาก็ยกขึ้นวินิจฉัยแก้เป็นให้ปรับตามราคามูลฝิ่นได้
ศาลล่างปรับจำเลยตามราคาฝิ่น ศาลฎีกาเห็นว่าต้องปรับตามราคามูลฝิ่น แม้คดีสำหรับจำเลยบางคนจะไม่มีฎีกา+มา ศาลฎีกาก็แก้ให้ปรับจำเลยทุกคนตามราคามูล+ได้ เพราะเป็นเหตุในลักษณะคดี

ข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายแก้น้อยหรือแก้มากฎีกาว่าจำเลยรับสารภาพชั้นสอบสวนและเข้าหาเจ้าพนักงานเอง ศาลอุทธรณ์ไม่ลดโทษให้ตามกฎหมายอาญาม. 59 เป็นการไม่ชอบนั้น เป็นฎีกาข้อดุลยพินิจคัดค้านคำวินิจฉัยข้อเท็จจริง.
ศาลชั้นต้นลงโทษตามกฎหมายอาญา ม.299 จำคุก 3 ปี ลดฐานรับสารภาพชั้นสอบสวนให้กึ่งหนึ่งคงเหลือ 1 ปี 6 เดือนศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ไม่ลดโทษฐานปราณีให้จำเลย คงพิพากษาให้จำคุกจำเลย 3 ปีดังนี้เป็นการแก้น้อย ฎีกาในข้อเท็จจริงไม่ได้.

เหตุอันควรปราณีตามกฎหมาย อาญา ม.59 นั้น บัญญัติไว้กว้าง ๆ ให้อำนาจศาลที่จะใช้ดุลยพินิจยกขึ้นเป็นเหตุ+โทษจำเลยได้แล้วแต่พฤตติการณ์เป็นเรื่อง ๆ ไป
อ้างฎีกาที่ 929/2476

เมื่อปรากฏว่าจำเลยเคยกระทำผิดมาก่อนและโจทก์ขอให้เพิ่มโทษฐานไม่เข็ดหลาบมาในฟ้องด้วย ดังนี้ ศาลจะไม่เพิ่มโทษจำเลยเพราะจำเลยรับสารภาพมิได้