คำพิพากษาที่เกี่ยวข้องกับกฎหมาย
ป.อ. ม. 59

จำเลยเป็นเจ้าพนักงานยักยอกเงินในหน้าที่ของตน+ไปเป็นจำนวนหมื่น กว่าบาท ปรากฎว่าจำเลย+โอกาศจะยักยอกเงินได้มากกว่านี้แต่จำเลยไม่เอาไปและจำเลยรับราชการได้รับบำนาญและทางราชการเรียกให้จำเลยกลับเข้าทำราชการอีก จำเลยจึงมายักยอกเงินรายนี้ ศาลฎีกาถือว่าเป็นเหตุควรปราณีลดโทษให้จำเลย ตาม ม.59 แห่งกฎหมายอาญา
อ้างฎีกาที่ 271/2473

เมื่อโทษที่จะเพิ่มและจะลดมีอัตราไม่เท่ากัน ให้ศาลเพิ่มโทษเสียก่อน แล้วจึงคิดลดจากอัตราโทษที่เพิ่มไว้แล้วนั้น.
อ้างฎีกาที่ 714/2457,890/2470

โทษกักกันเป็นโทษ+ปกรณ์ซึ่งอยู่ในดุลยพินิจฟ้องศาลที่จะเพิ่มจะลดตาม+เหตุผลอันสมควร

ผู้พิพากษานายเดียวพิพากษาวางโทษจำคุกจำเลย 1 ปีลดกึ่งหนึ่งคงเหลือ 6 เดือนได้ไม่เป็นการเกินอำนาจตามพระธรรมนูญประมวลวิธีพิจารณาอาญา ม.218

การที่จะลดโทษให้แก่จำเลยฐานปราณีเพราะรับสารภาพหรือไม่นั้นเป็นข้อดุลพินิจ+รองศาลแล้วแต่จะเห็นสมควร อ้างฎีกาที่ 716-717/2466

กรณีที่ถือว่าฟ้องระบุเป็นความผิดฐานกรรโชก และฐานทำให้เสื่อมสเียอิศรภาพศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาต้องกันให้ส่งตัวจำเลยไปกักกันมีกำหนด 7 ปี จำเลยฎีกาในข้อเท็จจริงได้

พฤตติการณ์ที่ถือว่าเป็นความผิดฐานฆ่าคนตายโดยไม่เจตนา

ศาลชั้นต้นลงโทษจำคุกจำเลยตาม ม. 249 , 55 มีกำหนด 10 ปี ศาลอุทธรณ์แก้ให้ลดโทษจำเลยลงอีกกึ่งหนึ่งตาม ม. 59 คงเหลือ 5 ปี เป็นการแก้น้อยโจทก์ฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงมิได้

ผู้ตายพูดขอยืมเงินจำเลย จำเลยไม่ให้ผู้ตายไม่ฟังยังพูดขอยืมเรื่อย ๆ จนจำเลยรำคาญลุกขึ้นหนีไป ผู้ตายยังตามไปอีกและพูดเป็นเชิงว่าเงินบาทเดียวไม่ให้หรือ แล้วผู้ตายเอาไม้ตีจำเลยก่อนจำเลยจึงทำร้ายตอบไปบ้างเรียกว่าเป็นการกระทำโดยบรรดาลโทษะการลงโทษจำเลยตาม ม.251 นั้น ถ้าหากมีเหตุควรลดโทษจำเลยตาม ม.55 อีกศาลก็ลดโทษตามมาตรานี้ได้ คำรับสารภาพของจำเลยนั้นแม้จำเลยจะรับในบางส่วนถ้าหากเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาคดี ก็อยู่ในดุลยพินิจของศาลที่ลดโทษให้ตาม ม.59 ได้

จำเลยแจ้งความเท็จต่อเจ้าพนักงานหาว่าเขากระทำผิดฐานปล้นเป็นเหตุให้เจ้าพนักงานจับผู้นั้นไปกักขังจำเลยยังหามีผิดฐานทำให้เสื่อมเสียอิศระภาพไม่ หลักวินิจฉัย ดุลยพินิจ ปัญหาว่าคำรับชั้นสอบสวนของจำเลยมีประโยชน์แก่การพิจารณาพิพากษาคดีหรือไม่ เป็นข้อดุลยพินิจ