คำพิพากษาที่เกี่ยวข้องกับผู้พิพากษา
ธรรมบัณฑิต บุนยะปานะ

ข้าหลวงประจำจังหวัดไม่มีอำนาดที่จะทำการผ่อนผันไห้แก่ผู้ที่กะทำผิดตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการเก็บรักสาน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ส. 2474

ฟ้องขอไห้ลงโทสจำเลยตามกดหมายลักสนะอาญา ม.168 ถานเปนไจปล่อยไห้นักโทสหลบหนีไปจากเรือนจำ แต่ทางพิจารนาปรากตว่าจำเลยมิได้มีเจตนาปล่อยผู้ต้องคุมขังไห้หนีไป เปนแต่อนุญาตไห้นักโทสออกไปจากเรือนจำกรนีจึงไม่ข้าม.168 บันยายฟ้องขอไห้ลงโทสจำเลยตาม ม.168 ถานเดียวย่อมไม่เปนการเพียงพอที่จะไห้สาลลงโทสจำเลยสถานอื่นได้

ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 168ฐานเป็นใจปล่อยให้นักโทษหลบหนีไปจากเรือนจำ. แต่ทางพิจารณาปรากฏว่าจำเลยมิได้มีเจตนาปล่อยผู้ต้องคุมขังให้หนีไป. เป็นแต่อนุญาตให้นักโทษออกไปจากเรือนจำ.กรณีจึงไม่เข้า มาตรา168. บรรยายฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตาม มาตรา 168 ฐานเดียวย่อมไม่เป็นการเพียงพอที่จะให้ศาลลงโทษจำเลยสถานอื่นได้. ประชุมใหญ่ ครั้งที่ 28/2485.

ภรรยาน้อยไปทำสัญญารับสภาพหนี้ของผู้ตายโดยตนมิได้เปนผู้จัดการทรัพย์มรดก หรือเปนผู้แทนโดยชอบธัมของผู้ร้องซึ่งเปนบุตรภรรยาหลวง สัญญานั้นย่อมไม่ผูกมัดผู้ร้องไนอันที่จะมีส่วนได้ไนมรดกด้วย

พริติการน์ที่ถือว่าเปนการป้องกันตัวพอสมควนแก่เหตุ

ผู้ร้องร้องขัดทรัพย์ขึ้นมา โจทแก้ว่าผู้ร้องเปนภรรยาจำเลยต้องรับผิดร่วมด้วย พายหลังโจทจะขอแก้ว่า ผู้ร้องเปนภรรยาของผู้อื่น และได้มาฟ้องความโดยไม่ได้รับอนุญาตจากสามีเช่นนี้ ต้องทำเปนคำร้องไม่ไช่คำแถลงการน์

ผู้ร้องร้องขัดทรัพย์ขึ้นมา. โจทก์แก้ว่าผู้ร้องเป็นภรรยาจำเลยต้องรับผิดร่วมด้วย. ภายหลังโจทก์จะขอแก้ว่า ผู้ร้องเป็นภรรยาของผู้อื่น และได้มาฟ้องความโดยไม่ได้รับอนุญาตจากสามีเช่นนี้. ต้องทำเป็นคำร้องไม่ใช่คำแถลงการณ์.

ไนคดีที่มีผู้จัดการมรดก ทายาทไม่จำต้องฟ้องร้องพายไนอายุความมรดก 1 ปี เพราะอายุความย่อมสดุดหยุดลงตาม ม.173 ผู้วายชนม์ทำพินัยกัมยกทรัพย์ไห้โจท ต่อมาผู้วายชนม์ได้ขายไห้จำเลยที่ 1 และจำเลยก็ได้ต่อสู้ว่าเอาสินส่วนตัวไปซื้อที่รายพิพาทนี้ สาลดีกาฟังว่าคดียังไม่มีเหตุผลที่จะไห้เห็นว่าได้มีการแยกทรัพย์กัน ทรัพย์นั้นจึงเปนสมรส และโจทมีสิทธิที่จะได้รับทรัพย์ตามพินัยกัม

ในคดีที่มีผู้จัดการมรดก. ทายาทไม่จำต้องฟ้องร้องภายในอายุความมรดก 1 ปี เพราะอายุความย่อมสะดุดหยุดลงตามมาตรา173. ผู้วายชนม์ทำพินัยกรรมยกทรัพย์ให้โจทก์. ต่อมาผู้วายชนม์ได้ขายให้จำเลยที่ 1. และจำเลยก็ได้ต่อสู้ว่าเอาสินส่วนตัวไปซื้อที่รายพิพาทนี้. ศาลฎีกาฟังว่าคดียังไม่มีเหตุผลที่จะให้เห็นว่าได้มีการแยกทรัพย์กัน. ทรัพย์นั้นจึงเป็นสินสมรส และโจทก์มีสิทธิที่จะได้รับทรัพย์ตามพินัยกรรม. ประชุมใหญ่ ครั้งที่ 25-26/2485.

อายุความมรดกที่จะยกขึ้นต่อสู้ได้นั้น ต้องเป็นทายาทหรือบุคคลซึ่งชอบที่จะใช้สิทธิของทายาทหรือเป็นผู้จัดการมรดกเท่านั้น. ผู้ที่เป็นเพียงสะใภ้เลี้ยง ไม่มีอำนาจยกอายุความมรดก 1ปีขึ้นมาตัดฟ้อง เพราะไม่ใช่ทายาท.