คำพิพากษาที่เกี่ยวข้องกับผู้พิพากษา
ธรรมบัณฑิต บุนยะปานะ

ลักษณพะยาน ถ้อยคำที่ให้การในชั้นไต่สวนแต่มิได้เบิกความในชั้นพิจารณาด้วย เป็นคำกล่าวลับหลังซึ่งจำเลยไม่มีโอกาศค้านติงจะใช้ยันแก่จำเลยไม่ได้

เอาหนี้ที่ค้างชำระประเภทอื่นมาเปลี่ยนทำเป็นสัญญากู้เงินกันท่านว่าเป็นสัญญากู้เงินที่ใช้ได้ ดอกเบี้ย วิธีคิดดอกเบี้ย ดอกเบี้ยที่ค้างชำระก่อนใช้ประมวลแพ่ง ฯ คิดให้ตอนหนึ่งต่อจากใช้ประมวลแพ่งแล้วคิดให้เพียง 5 ปี แลให้นับถอยหลังจากวันฟ้องขึ้นไป (ไม่เกิน 5 ปี) วิธีพิจารณาแพ่ง อย่างไรเรียกว่าเป็นการเปลี่ยนประเด็นข้อหาคำร้องที่ยื่นภายหลังฟ้องโดยบรรยายความจริง ให้ฟังไม่เรียกว่าเป็นการเปลี่ยนประเด็นข้อหา

ลักษณพะยาน จำเลยให้การรับต่อศาลแล้วภายหลังจะขอให้การเพิ่มเติมแก้ตัวแลขอนำ พะยานมาสืบได้เพียงไร จำเลยจะให้การกี่ครั้งก่อนพิจารณาพะยานโจทก์จำเลยก็ได้ ถ้าคำให้การขัดกันให้ถือครั้งสุดท้าย ดุลยพินิจ ศาลลางใช้ดุลยพินิจชอบแล้วศาลฎีกาไม่แก้ไขให้

หนี้บุริมสิทธิ อย่างไรเรียกว่าเป็นหนี้มีบุริมสิทธิ ผู้มีบุริมสิทธิในค่าปลงศพตาม ม.253 หมายถึงผู้มีหนี้ เป็นคุณค้างชำระอยู่จำนวนเงินที่ศาลกะไว้สำหรับทำการปลงศพในภายหน้าไม่เรียกว่าเป็นหนี้อันมีบุริมสิทธิ วิธีพิจารณาแพ่ง ยึดทรัพย์ ศาลสั่งแบ่งมฤดกผู้ตายแก่ผู้ควรได้และกับเงินค่าปลงศพไว้ส่วนหนึ่งแต่ยังไม่ได้แบ่งกัน เจ้าหนี้ของผู้ตายตามคำพิพากษายังมีสิทธิยึดทรัพย์มฤดกของผู้ตายได้ทั้งหมด

หน้าที่นำสืบ ผู้ใดต่อสู้ว่าตนจะไม่ต้องรับผิดตามกฎหมายแล้ว มีหน้าที่ต้องนำสืบให้สมข้อต่อสู้คดีนี้จำเลยให้การต่อสู้ว่ากระทำไปโดยถูกบังคับขู่เข็ญตามมาตรา 49 นั้นเป็นหน้าที่จำเลยต้องนำสืบให้ได้ความว่า จำเลยอยู่ในที่บังคับแลใต้อำนาจที่ไม่สามารถจะขัดขืนหรือหลีกเลี่ยงได้ แลไม่มีเจตนาชั่วร้ายกระทำไปเพื่อป้องกันตัวเองหรือหรือผู้อื่นให้พ้นภยัน่ตรายอันร้ายแรงซึ่งจำเลยมิได้ก่อให้เกิดขึ้นเองแลจะป้องกันด้วยอุบานอย่างอื่นก็ไม่ได้ แลในข้อเหล่านี้ได้ทำไปโดยไม่เกินกว่าเหตุด้วย จำเลยจึงจะได้ยกเว้นโทษตาม ม.49

พฤตติการณ์อย่างไรเรียกว่า ละทิ้ง ที่ดินมากมายแต่น้ำเค็มท่วมถึง ผู้ทำจึงทำเป็นหย่อม ๆ ทั่ว ๆ ไปไม่เรียกว่า ละทิ้ง ป.พ.พ.ม.1367 การยึดถือไว้เพื่อตน ไม่จำต้องยึดไว้เพื่อตน ไม่จำต้องยึดไว้เพื่อทำประโยชน์จริงจัง เพียงแต่ยึดถือทำประโยชน์บ้างเล็กน้อยเพื่อแสดงสิทธิก็เกิดสิทธิครอบครองขึ้นได้

อย่างไรเรียกสมรู้นำเจ้าทรัพย์ให้มาพักที่บ้านจำเลยอยู่ในขณะประชุมปรึกษาเรื่องปล้น เอาเรือไปรับผู้ร้ายมาแล้วพาไปสูบฝิ่นก่อนลงมือปล้นเวลาให้ อาวุธก็อยู่รู้เห็นด้วย เสร็จจากการปล้นแล้วนำเรือที่ไปปล้นส่งคืนเจ้าของในที่สุดได้รับส่วนแบ่งด้วย ฟังได้ว่าสมรู้ในการกระทำผิด วิธีพิจารณาอาชญา คำซัดทอด คำซัดทอดโดยลำพังแล้วฟังไม่ได้ เว้นแต่มีพะยาน ประกอบดุลยพินิจในการกำหนดโทษในคดีที่ฎีกาข้อเท็จจริงได้นั้น ศาลฎีกามีอำนาจแก้ไขดุลยพินิจของศาลล่างในการกำหนดอัตราโทษได้

+อย่างไรเรียกว่าป้องกันพอสมควรแก่เหตุ บุตร์ถูกทำร้ายเมื่อล้มละลาย+แล้วยังจะถูกตีซ้ำอีก จำเลยผู้เป็นบิดาจึงใช้ขวานฟันเพื่อป้องกันบุตร์เป็นการป้องกันพอสมควรแก่เหตุ

ความผิดฐานพยายามชิงทรัพย์ไม่จำต้องปรากฎว่าทรัพย์ที่พยายามจะชิงนั้นมีอยู่ ถ้าเป็นเรื่องที่ตามธรรมดาอาจมีทรัพย์อยู่ได้ ไม่ใช่เรื่องที่ไม่อาจเป็นไปได้เสียเลยแล้วก็เป็นผิดฐานพยายามได้ เทียบฎีกาที่ 925/2474

ความผิดฐานทำให้เสียทรัพย์ตามมาตรา 324 ต้องปรากฎว่าจำเลยได้ทำลงไปโดยกิริยาบังอาจจึงจะเป็นผิดตามมาตรานี้ได้อย่างไรเรียกว่าบังอาจที่ดินติดต่อกันอีกฝ่าย 1 ได้ ถางจากเพื่อให้รู้เขตต์แม้จะฟันผิดแนวไปบ้างก็ยังถือไม่ได้ว่าทำโดยบังอาจ