คำพิพากษาที่เกี่ยวข้องกับกฎหมาย
ป.พ.พ. ม. 850

ทำสัญญายอมความให้ค่าเสียหายเพื่อมิให้ฟ้องร้องคดีอาญาแผ่นดินนั้นนับว่าขัดต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชน สัญญานั้นเป็นโมฆะ

โจทก์จำเลยแถลงทำสัญญาปราณีประนอมยอมความกันว่าให้แบ่งที่พิพาทออกเป็น 4 ส่วนให้ โจทก์ได้ 1 ส่วน จำเลย+ ส่วนการแบ่งให้ทำโดยวิธีประมูลระหว่างโจทก์กับจำเลย ถ้าไม่ตกลงกันให้เอา+ออกขายทอดตลาดโจทก์จำเลยเข้าประมูลกันแต่แล้วโจทก์แสดงความจำนงไม่ยอมขายให้จำเลยดังนี้ ถือได้ว่าการประมูลยังไม่เสร็จ คู่ความมีสิทธิจะเลือกเอาวิธีขายทอดตลาดได้ตามสัญญายอมความ+ขึ้นศาล
การอุทธรณ์ฎีกาชั้นบังคับคดีไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาล (หมายเหตุ ปัญหาเรื่องค่าขึ้นศาลนี้ได้นำเสนอที่ประชุมใหญ่วินิจฉัย)

โจทก์จำเลยมีที่ดินติดต่อกันเกิดพิพาทกันด้วยเขตต์ที่ดินจึงได้ทำสัญญาปราณีประนอมกันว่าให้เจ้าพนักงานเกษตร์มารังวัดที่พิพาทเมื่อวัดเขตต์ตกลงตรงไหนจะยอมตามเมื่อเจ้าพนักงานเกษตร์ได้รังวัดที่พิพาทกำหนดเขตต์+แล้ว ก็ต้องปฏิบัติตามสัญญาปราณีประนอมนั้น สิทธิใด ๆ โจทก์จำเลยมีมาก่อนสัญญาปราณีประนอมยอมระงับหมดสิ้นไป

ผู้เช่าค้างชำระค่าเช่าจึงทำสัญญาปราณีประนอมกับผู้ให้เช่ายอมชำระค่าเช่าที่ค้างและให้ได้เช่าตึกต่อไปและมีผู้มาค้ำประกันผู้เช่าในการปฏิบัติตามสัญญาปราณีประนอมนั้นเมื่อผู้ให้เช่าได้ให้ผู้เช่าทำสัญญาเช่าตึกต่อไปแล้ว และผู้เช่าผิดสัญญาปราณีประนอมนั้น ผู้ให้เช่าก็บังคับเอาแก่ผู้ค้ำประกันได้ การที่ผู้เช่มิได้แจ้งให้ผู้ค้ำประกันทราบเมื่อผู้เช่าทำสัญญาเช่าตึกใหม่ตามสัญญาปราณีประนอมนั้นไม่ทำให้ผู้ค้ำประกันหลุดพ้นความรับผิดประการใด

คดีความผิดต่อส่วนตัว+เจ้าทุกข์ผู้เสียหายยอมค่าทำขวัญจากจำเลยจะพูดว่ายอมเลิกคดีแล้ว+ ถือได้ว่าได้มีการยอมความกันโดยชอบแล้วสิทธิฟ้องร้องย่อมระงับไป+ยอมความในคดีอาญาความผิดต่อส่วนตัวนั้นไม่จำต้องทำเป็นหนังสือ

โจทก์กู้เงินจำเลยไปตกลงกันใช้ข้าวแทนเงิน โจทก์ได้ตวงข้าวใข้หนี้จำเลยไปแล้วภายหลังจำเลยได้นำหนังสือกู้ซึ่งจำเลยยังมิได้คืนให้โจทก์มาฟ้องเรียกจากโจทก์ ๆ ตกลงยอมความใช้หนี้จำเลยตามฟ้องแล้วดังนี้ โจทก์ฟ้องเรียกข้าวหรือราคาข้าวจากจำเลยได้ในฐานลาภมิควรได้

มาตรา 851 แห่งประมวลแพ่งฯ บัญญัติห้ามมิให้ยก+ฟ้องร้องให้บังคับคดีซึ่งสัญญาปราณีประนอมที่มิได้หลักฐานเป็นหนังสือแต่หาขัดขวางต่อการที่จะ+ต่อสู้ว่าได้ปฏิบัติการให้เป็นไปตามสัญญานั้นแล้วไม่

โจทก์จำเลยทำสัญญาปราณีประนอมกันต่อศาลว่าโจทก์ให้จำเลยเช่าโรงสีต่อไปอีกมีกำหนดไม่เกิน 3 ปี ดังนี้ สัญญาปราณีประนอมนั้นย่อมเป็นหลักฐานแห่งสัญญาเช่าซึ่งโจทก์ย่อมนำมาฟ้องร้องขอให้บังคับคดีได้

กรมคลังเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายย่อมมีอำาจเป็นโจทก์ฟ้องคดีที่อยู่ในขอบวัตถุประสงค์ของกรมได้ข้าราชการได้รับพระราชทาน++มาทองคำสำหรับประดับเกียรติยศและต้องส่งคืนเมื่อถึงแก่กรรม หีบหมากถูกเพลิงไหม้สูญไป แต่ข้าราชการผู้นั้นทำหนังสือรับรองจะจัดทำส่งใช้คืนให้ดังนี้ เอกสารฉะบับนั้น +++ผูกพันข้าราชการผู้นั้นรวมตลอดถึงผู้จัดการมฤดกของเขาด้วย
ประมวลวิธีพิจารณาแพ่ง ม. 255+++ทุนทรัพย์ที่พิพาท+++เพียง 515 บาท++ศาลอุทธรณ์พิพากษา+++ศาลขั้นต้น คู่ความ++ในข้อเท็จจริงไม่ได้

กรมการอำเภอลงนามประทับตราตำแหน่งในสัญญาปราณีประนอมเท่ากับเป็นพะยานด้วยปราณีประนอมมีทุนทรัพย์ 1000 บาท ทำที่อำเภอก็ได้ คู่สัญญาปราณีประนอมกดลายนิ้วมือในสัญาซึ่งทำกันที่อำเภอโดยมีพะยานลงชื่อรับรองนายหนึ่ง แลมีกรมการอำเภอลงชื่อประทับตราอีกนาย 1 ดังนี้ สัญญานั้นสมบูรณ์ การรับรองลายพิมพ์นิ้วมือไม่ต้องเขียนไว้ว่าพะยานรับรอง
วิธีพิจารณาแพ่ง ผิดสัญญาปราณี ประนอม ฟ้องขอให้บังคับฝ่ายที่ผิดสัญญาปฏิบัติตามสัญญาได้ตามที่นำสืบพะยาน