คำพิพากษาที่เกี่ยวข้องกับผู้พิพากษา
เลขวณิชธรรมวิทักษ์

ศาลมีอำนาจสั่งให้ดำเนินคดีอย่างคนอนาถา โดยยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลบางส่วนตาม ม.149 ได้
คู่ความมีสิทธิยื่นคำร้องขอให้พิจารณาคำร้องขออุทธรณ์อย่างคนอนาถาที่ศาลสั่งยกใหม่ได้ แม้ภายหลังกำหนดอายุความอุทธรณ์ 1 เดือนตาม ม.156 วรรคท้าย
การที่ศาลสั่งยกเว้นไม่ต้องวางเงินที่ต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่าย และสั่งรับอุทธรณ์นั้นถือว่าเป็นการที่ศาลสั่งอนุญาตให้ดำเนินคดีอย่างคนอนาถา ดังนั้นการที่ผู้อุทธรณ์นำเงินค่าธรรมเนียมที่ศาลไม่อนุญาตให้อนาถามาชำระต่อศาลตามคำสั่งเมื่อพ้นกำหนด 1 เดือนก็ไม่ทำให้คดีนั้นขาดอายุความ

จำเลยขู่เจ้าทรัพย์ ว่าของที่เจ้าทรัพย์มีอยู่เป็นผิดกฎหมายจะต้องถูกปรับ ถ้าไม่อยากขึ้นโรงศาลก็ต้องให้ของและเงินแก่จำเลย ฝ่ายเจ้าทรัพย์กลัวจะถูกฟ้องจึงยอมให้เงินแก่จำเลยไม่ใช่เพราะกลัวถูกทำร้าย ดังนี้ไม่เป็นความผิดฐานลักทรัพย์หรือชิงทรัพย์

มารดาทำหนังสือสัญญายกที่ดินและสิ่งปลูกสร้างในที่ดินซึ่งเป็นที่ตั้งโรงทำน้ำโซดาให้แก่จำเลย สิ่งปลูกสร้างในที่ดินหมายถึงโรงเรือนเท่านั้น เครื่องจักร์ทำน้ำโซดาและอุปกรณ์ในการทำน้ำโซดาไม่ใช่เป็นส่วนควบของที่ดินนั้นด้วย
จำเลยเป็นผู้เก็บรักษาทรัพย์มฤดกและดำเนินการค้าไว้เป็นกองกลางก่อนแบ่งให้ทายาท แม้เกิน 1 ปีนับแต่เจ้ามฤดกตาย ผู้รับมฤดกก็ฟ้องขอแบ่งได้

เรือนจำจ่ายนักโทษให้จำเลยทั้งสองควบคุมร่วมกันและตามข้อบังคับของเรือนจำก็ห้ามมิให้แยกกัน การที่นักโทษแยกกันพักอยู่ใต้ต้นไม้กับจำเลยคนละแห่งใกล้ ๆ กัน มองแลเห็นกันได้นั้น ถ้านักโทษที่พักอยู่กับจำเลยคนหนึ่งหลบหนีไปโดยความประมาทเลินเล่อของจำเลยผู้นั้นถือว่า เป็นความประมาทเลินเล่อของจำเลยอีกคนหนึ่งด้วย อันเป็นผิดตามกฎหมายลักษณะอาญามาตรา 169

ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า พระอาทิตย์ใกล้จะเริ่มขึ้นหรือกำลังเริ่มขึ้น ซึ่งตามธรรมดาย่อมมีแสงสว่างแล้ว ทั้งไม่มีคำพะยานปากใดว่าพระอาทิตย์ขึ้นแล้ว ดังนี้จะเรียกว่าเป็นเวลากลางวันยังไม่ได้

การที่มีผู้ร้องสอดเข้าเป็นจำเลยร่วมนั้น ผู้ร้องสอดมีสิทธเท่าจำเลยเท่านั้น จะใช้สิทธินอกเหนือไปกว่าจำเลยหาได้ไม่
การที่สามีร้องสอดเข้าเป็นจำเลยร่วมกับภริยา จะปฏิเสธสัญญาที่จำเลยได้ทำไว้กับโจทก์ว่าไม่ได้รู้เห็นยินยอมด้วยตกเป็นโมฆะนั้น ซึ่งภริยาผู้ร้องสอดมิได้ต่อสู้ไว้ เช่นนี้ไม่ได้ ถือว่าเป็นการใช้สิทธิอย่างอื่นนอกไปจากสิทธิที่จำเลยมีอยู่ตามมาตรา 58 วรรค 2

ฟ้องที่ได้แสดงโดยแจ้งขัด ซึ่งสภาพแห่งข้อหาพร้อมด้วยคำบังคับ ทั้งได้อ้างอิงอาศัยสิทธิเป็นหลักแห่งข้อหา แม้ไม่ปรากฎวัน เดือน ปี ก็ไม่เป็นฟ้องที่เคลือบคลุม
ในคดีแพ่ง ศาลหาจำต้องคำนึงในเวลาสั่งฟ้อง ว่าคดีจะขาดอายุความหรือไม่ ฟ้องมีใจความเพียงว่า บ.เป็นเจ้าของสวนยางซึ่งซื้อมาจาก ก.จำเลยเช่าสวนนี้กรีดยาง โจทก์ต้องการทำเอง ให้จำเลยไปอยู่ที่อื่น จำเลยไม่ยอมออก จึงขอให้ขับไล่ แม้ไม่ปรากฎ วัน เดือน ปี ก็ไม่เป็นฟ้องเคลือบคลุม

การที่สามีละทิ้งภริยาไปได้กับหญิงอื่น หาทำให้ขาดจากการเป็นสามีภริยาไม่
สามีเอาสินเดิมของภริยาไปขายโดยไม่ได้รับความยินยอมของภริยานั้น ถ้าผู้ซื้อไม่รู้ว่าเป็นสินเดิมของภริยาก็ได้ทรัพย์เป็นสิทธิ ถ้ารู้ก็เป็นกรณีที่ซื้อโดยไม่สุจริต ภริยาฟ้องเรียกคืนได้
ภริยามีอำนาจฟ้องเรียกสินเดิมซึ่งสามีโอนขายโดยไมได้รับความยินยอมจากตนโดยไม่ต้องรับอนุญาตจากสามี

สามีโอนที่ดินสินเดิมของตนให้ภริยาในระหว่างอยู่กินด้วยกันโดยมิได้ระบุว่าให้เป็นสินส่วนตัว ทรัพย์นั้นย่อมตกเป็นสินสมรส
สามีทำพินัยกรรมยกทรัพย์ให้ภรรยาแล้วโอนทรัพย์นั้นให้ภรรยา แต่ทรัพย์นั้นตกเป็นสินสมรส ดังนี้ไม่ถือว่าข้อกำหนดในพินัยกรรมนั้นถูกเพิกถอนตาม ม.1696
ผู้ตายทำพินัยกรรมยกทรัพย์ให้ภรรยาและบุตร์ 2 คนและระบุว่า คนอื่นนอกจากนี้ไม่ให้ได้รับทรัพย์เป็นอันขาดนั้น ถือว่าเป็นการตัดทายาทอื่น ม.1608 (1)

ผู้ได้รับอนุญาตจำหน่ายสุราเจตนาขนสุราไปต่างตำบล เมื่อขนสุราไปโดยไม่มีใบอนุญาต แม้ยังไม่ทันออกไปต่างตำบล ก็เป็นความผิดซึ่งเป็นความผิดสำเร็จไม่ใช่ฐานพยายาม