คำพิพากษาที่เกี่ยวข้องกับผู้พิพากษา
ประมูล สุวรรณศร

มีดที่ใช้ในการฆ่าสุกรโดยไม่เสียอาชญาบัตรนั้น ไม่เป็นของอันจะพึงริบ
ประชุมใหญ่ ครั้งที่ 5/2486

ผู้กู้เอาข้าวชำระหนี้แทนเงินกู้และดอกเบี้ยไปตามที่ตกลงกับผู้ให้กู้ไปแล้ว ภายหลังผู้ให้กู้ฟ้องเรียกต้นเงินและดอกเบี้ยและชนะคดีแล้วผู้กู้จะฟ้องเรียกข้าวคืนฐานลาภมิควรได้ไม่ได้แต่เรียกข้าวและค่าเสียหายได้ในฐานที่ผู้ให้กู้ทำผิดนิติกรรม
ในคดีแพ่งคู่ความไม่จำเป็นต้องอ้างตัวบทกฎหมายในฟ้องหรือในฎีกาเพียงแต่กล่าวถึงข้อเท็จจริงอันเป็นปัญหามาชัดเจนก็พอแล้ว ส่วนตัวบทกฎหมายนั้นเป็นหน้าที่ของศาลจะยกขึ้นปรับแก่คดี
คดีที่ฎีกาได้เฉพาะข้อกฎหมายนั้น ถ้าศาลล่างยังมิได้ชี้ขาดข้อเท็จจริงอันเป็นข้อสำคัญมา ศาลฎีกาย้อนสำนวนไปให้วินิจฉัยแล้วพิพากษาใหม่
ประชุมใหญ่ ครั้งที่ 2/2486 และ 3/2486

จำเลยนำสืบคดีผิดไปจากคำให้การต่อสู้ของตน ศาลย่อมไม่รับฟังคำพยานหลักฐานเช่นว่านั้น
การที่จำเลยนำสืบนอกประเด็นนั้น โจทก์ไม่มีหน้าที่จะต้องคัดค้านแต่ประการใด เพราะเป็นหน้าที่ของศาลที่จะรับฟังไม่ได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 86

จำเลยเปนคนต่างด้าวขายถ่านของตนเองโดยไม่ได้ทำการรับจ้างผู้ไดเช่นนี้ ไม่มีความผิด

จำเลยเป็นคนต่างด้าวขายถ่านของตนเองโดยไม่ได้ทำการรับจ้างผู้ใดเช่นนี้ ไม่มีความผิด

ศาลชั้นต้นสั่งว่าอุทธรณ์ฟุ่มเฟือยก้าวร้าวให้ทำมายื่นใหม่ภายใน 3 วันผู้อุทธรณ์ร้องอุทธรณ์คำสั่ง ศาลอุทธรณ์สั่งยก ผู้อุทธรณ์จึงทำอุทธรณ์มายื่นใหม่ แต่เป็นเวลาเกินกำหนด 3 วัน และเลยอายุความอุทธรณ์แล้วดังนี้ถือว่าฟ้องอุทธรณ์ขาดอายุความ

สาลชั้นต้นสั่งว่าอุธรน์ฟุ่มเฟือยก้าวร้าวไห้ทำมายื่นไหม่พายไน 3 วันผู้อุธรน์ร้องอุธรน์คำสั่ง สาลอุธรน์สั่งยก ผู้อุธรน์จึงทำอุธรน์มายื่นไหม่ แต่เปนเวลาเกินกำหนด 3 วัน และเลยอายุความอุธรน์แล้วดังนี้ ถือว่าฟ้องอุธรน์ขาดอายุความ

กรนีจะเปนผิดตามม.256 ( 8 ) จะต้องได้ความว่ามีอาการเจ็บป่วยไข้ประกอบด้วยทุขเวทนากล้าเกินกว่า 20 วัน และไม่สามาถจะประกอบการหาเลี้ยงชีพได้โดยปรกติเกินกว่า 20 วันด้วย
เจ้าทุกเบิกความว่ามีอาชีพทำนาย่อมหมายความว่าเวลาเบื่อความมีอาชีพทำนา ไม่หมายความว่าเวลาถูกทำร้ายมีอาชีพทำนาด้วย

กรณีจะเป็นผิดตามมาตรา 256(8) จะต้องได้ความว่ามีอาการเจ็บป่วยไข้ประกอบด้วยทุกขเวทนากล้าเกินกว่า 20 วันและไม่สามารถจะประกอบการหาเลี้ยงชีพได้โดยปกติเกินกว่า 20วันด้วย
เจ้าทุกข์เบิกความว่ามีอาชีพทำนาย่อมหมายความว่าเวลาเบิกความมีอาชีพทำนา ไม่หมายความว่าเวลาถูกทำร้ายมีอาชีพทำนาด้วย
(ประชุมใหญ่ครั้งที่ 3/2486 แต่มิได้มีมติตัดสิน)

จำเลยเฝ้าบ้านอยู่คนเดียวมีเพื่อนมานั่งคุยอยู่ด้วย 2 คน. นั่งคุยกันมืดๆ เพราะระหว่างนั้นมีโจรผู้ร้ายกระทำการปล้นทรัพย์ชิงทรัพย์ชุกชุมชาวบ้านต่างเกรงกลัวโจรภัย ภรรยาจำเลยและมารดาภรรยาจำเลยผู้ตายไปพักนอนที่อื่น เวลาประมาณ 20 นาฬิกาฝนกำลังตก ผู้ตายรีบเดินขึ้นเรือนจำเลยร้องถามผู้ตายก็ไม่ตอบ จำเลยจึงร้องบอกไปอีกว่าอย่าขึ้นมาจะยิง ผู้ตายยังขืนเดินขึ้นบันไดเรือนจำเลยเวลานั้นเดือนมืดมองดูไม่รู้ว่าเป็นใคร เมื่อศีรษะผู้ตายพ้นชานเรือนแล้วจำเลยยังร้องถามอีก 2-3 คำผู้ตายก็ไม่ตอบ เป็นเหตุให้จำเลยสำคัญมั่นใจว่าเป็นผู้ร้ายบังอาจบุกรุกขึ้นมาบนเคหสถาน จำเลยจึงใช้ปืนลูกซองยิงไป 1นัด ถูกขาผู้ตาย ผู้ตายร้องขึ้นจึงทราบว่าเป็นมารดาภรรยาและได้ขาดใจตายในวันรุ่งขึ้น การกระทำของจำเลยเป็นการยิงปืนไปโดยเจตนาจะป้องกันชีวิตร่างกายและทรัพย์สินในเหตุการณ์ที่ผู้ตายแสดงอาการให้พึงเข้าใจว่าเป็นผู้ร้ายสำคัญ ไม่เป็นการกระทำเกินสมควรแก่เหตุไม่เป็นความผิด